Nieuwe wet loontransparantie
moet loonkloof dichten

De Europese Unie heeft een wet aangenomen die organisaties verplicht om transparant te zijn over hun beloningsbeleid. Deze wet heeft als doel de nog steeds bestaande loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten door de loon verschillen inzichtelijk te maken. In dit artikel leest u de hoofdpunten.

Gebrek aan transparantie lonen mannen en vrouwen

De loonkloof bedroeg in 2020 in de Europese Unie gemiddeld 13%. Dit komt erop neer dat vrouwen per uur gemiddeld 13% minder verdienen dan mannen. De loonkloof in Nederland komt nagenoeg overeen met het Europese gemiddelde. Dit loonverschil is in de laatste jaren maar langzaam kleiner geworden. Een van de belangrijkste redenen hiervoor is het gebrek aan loontransparantie. Het beloningsverschil werkt op diverse fronten door. Denk bijvoorbeeld aan de levenskwaliteit van vrouwen en het risico dat vrouwen in armoede terechtkomen.

Nieuwe regels voor werkgevers

De nieuwe wet verplicht werkgevers hun werknemers te informeren over de door hen gehanteerde criteria die worden gebruikt om salarissen en salarisverhogingen te bepalen. Deze criteria moeten objectief en genderneutraal zijn om zo discriminatie te voorkomen. Werknemers en hun vertegenwoordigers krijgen de mogelijkheid informatie op te vragen over hun loonniveau en dat van werknemers die hetzelfde of gelijkwaardig werk verrichten. Bovendien zal de werkgever de werknemer voordat hij of zij in dienst treedt informeren over het loon en de loonschaal waar de toekomstige werknemer recht op heeft.

Regels voor grotere organisaties

Om de transparantie over de loonkloof tussen man en vrouw te bevorderen, moeten grotere organisaties met 100 of meer werknemers informatie verstrekken over de loonkloof tussen vrouwelijke en mannelijke werknemers. Zij delen deze informatie met de bevoegde nationale autoriteit en met werknemers en hun vertegenwoordigers. Afhankelijk van de grootte van de organisatie, moet deze informatie jaarlijks of om de drie jaar worden gedeeld.

Is het verschil loon mannen en vrouwen groter dan 5%?

Is er sprake van een verschil van minimaal 5% van het gemiddelde loon op voltijdbasis tussen mannen en vrouwen en kan de werkgever geen objectieve en genderneutrale criteria aanvoeren? Dan moeten werkgevers in samenwerking met de vertegenwoordigers van hun werknemers een gezamenlijke beloningsevaluatie maken. De werkgever moet bij ongerechtvaardigde verschillen in beloning maatregelen treffen.

Handhaving loonkloof

Werknemers hebben het recht om compensatie bij hun werkgever te eisen op het moment dat er sprake is van ongerechtvaardigde en ongelijke behandeling ten aanzien van de beloning. Rechters kunnen een werkgever dwingen deze wet op te volgen binnen hun eigen organisatie.

Implementatie van de nieuwe wet

De lidstaten van de EU hebben een termijn van drie jaar om deze wet om te zetten in nationale wetgeving. Dit betekent dat Nederland deze wet uiterlijk in 2026 ingevoerd moet hebben.

Deze nieuwe Europese wet volgt op de wet ingroeiquotum en streefcijfers, die beoogt een betere man-vrouwverhouding in top en subtop van het bedrijfsleven te realiseren. In het SER-diversiteitsportaal rapporteren grote vennootschappen die aan bepaalde criteria voldoen over de man-vrouwverhouding in de (sub)top, de streefcijfers en bijbehorende plannen van aanpak.