Werkt uw onderneming regelmatig met zzp’ers? Dan wilt u vooraf weten of iemand daadwerkelijk als zelfstandige mag werken. Het kabinet wil daar met de nieuwe Zelfstandigenwet meer duidelijkheid over geven. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028. In dit artikel leest u wat het voorstel inhoudt en wat dit voor uw onderneming betekent.
Waarom komt de Zelfstandigenwet er?
Sinds het vervallen van het handhavingsmoratorium bestaat veel onrust over de vraag wanneer iemand als zelfstandige mag werken. De huidige wet en jurisprudentie, waaronder het Deliveroo- en Uber-arrest, bieden ruimte om als zelfstandige te werken. Toch willen veel opdrachtgevers geen risico lopen. Daardoor sluiten zij zelfstandigen soms onnodig uit. Met de Zelfstandigenwet wil het kabinet vooraf meer duidelijkheid geven over de arbeidsrelatie tussen een opdrachtgever en zelfstandige. Ook moet de wet schijnzelfstandigheid tegengaan.
Zelfstandigenwet: twee toetsen voor meer duidelijkheid
Het wetsvoorstel bevat twee toetsen om te bepalen of iemand als zelfstandig ondernemer werkt: de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets.
Zelfstandigentoets
De zelfstandigentoets kijkt naar de zelfstandige zelf. Werkt deze persoon daadwerkelijk als ondernemer? Daarbij speelt onder meer mee of de zelfstandige ondernemersrisico loopt en zelfstandig opereert. Ook kijkt de toets naar de verantwoordelijkheid die de zelfstandige neemt voor de inrichting van de werkzaamheden.
Werkrelatietoets
De werkrelatietoets kijkt juist naar de samenwerking tussen de opdrachtgever en zelfstandige. Hoeveel vrijheid en onafhankelijkheid heeft de zelfstandige? En is er sprake van gezag? Een belangrijke vraag is bijvoorbeeld of de zelfstandige het werk naar eigen inzicht organiseert. Lijkt de samenwerking in de praktijk meer op een dienstverband? Dan speelt dat mee bij de beoordeling. Met beide toetsen wil het kabinet een praktischer beoordelingskader bieden. Hierdoor moet vooraf duidelijker zijn hoe u een arbeidsrelatie moet beoordelen.
Wanneer gaat de Zelfstandigenwet in?
Het kabinet legt de inhoud van de zelfstandigentoets en werkrelatietoets eind september 2026 voor via een internetconsultatie. Belanghebbenden kunnen daarop reageren. Daarna wil het kabinet het wetsvoorstel zo snel mogelijk voorleggen aan de Raad van State. Vervolgens kunnen de Tweede en Eerste Kamer het voorstel in 2027 behandelen. Het kabinet streeft naar invoering op 1 januari 2028.
Tip! Maakt uw onderneming veel gebruik van zelfstandigen? Volg dan de verdere ontwikkeling van het wetsvoorstel. De definitieve criteria kunnen invloed hebben op de manier waarop u samenwerkt met zzp’ers.
Wat betekent de Zelfstandigenwet voor uw onderneming?
De Zelfstandigenwet moet mkb-ondernemers meer duidelijkheid geven bij het inzetten van zelfstandigen. U kunt daardoor vooraf beter beoordelen hoe u een arbeidsrelatie fiscaal en juridisch moet kwalificeren. Maar afspraken op papier zijn niet het enige dat telt. Ook de dagelijkse praktijk is belangrijk. De manier waarop u en de zelfstandige daadwerkelijk samenwerken, moet aansluiten bij de afspraken die u met elkaar maakt. Werkt uw onderneming veel met zelfstandigen? Houd uw bestaande samenwerkingen dan regelmatig tegen het licht. Zo bent u beter voorbereid als de regels veranderen.