Handhaving arbeidsrelaties:
waar staan we nu?

Het kabinet zet zich al geruime tijd in om schijnzelfstandigheid zoveel mogelijk te voorkomen. Onlangs heeft het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer specifiek aandacht besteed aan schijnzelfstandigheid, specifiek in de sectoren kinderopvang, onderwijs, zorg en cultuur. In deze brief is ook ingegaan op de handhaving rondom arbeidsrelaties door de Belastingdienst. Wat dit voor u betekent en hoe er omgegaan wordt met de handhaving hierop zetten we hier voor u als werkgever uiteen.

Schijnzelfstandigheid: wat is het precies?

Bij schijnzelfstandigheid presenteren opdrachtnemers zich als zelfstandige ondernemers, terwijl er eigenlijk sprake is van een dienstbetrekking. Op deze manier profiteren zij onterecht van fiscale faciliteiten voor zelfstandigen en dragen zij ten onrechte geen premies werknemersverzekeringen af.

Modelovereenkomsten

Om schijnzelfstandigheid te bestrijden, werkt de Belastingdienst met Modelovereenkomsten. In deze overeenkomst leggen opdrachtnemer en opdrachtgever samen de uitvoering van de werkzaamheden vast. Zo is er vooraf duidelijkheid of er sprake is van een arbeidsrelatie. Dit op voorwaarde dat beide partijen zich houden aan de afspraken zoals die zijn vastgelegd in de Modelovereenkomst.

Handhaving is nog geen prioriteit, voorlichting wel

Het kabinet heeft aangegeven dat de Belastingdienst tot 1 januari 2025 terughoudend zal optreden bij gevallen van schijnzelfstandigheid. Echter, in gevallen van fraude zal de Belastingdienst wel direct optreden. Tot die tijd voert de Belastingdienst wel controles uit, die mede gericht zijn op voorlichting aan opdrachtgevers.

Hoeveel controles zijn er geweest?

Uit een gepubliceerde tussenrapportage blijkt dat de Belastingdienst in 2022 en 2023 al bijna 1.000 bedrijfsbezoeken heeft afgelegd. Naast bedrijfsbezoeken heeft de Belastingdienst in die periode ook 450 boekenonderzoeken verricht. Hierbij zijn er bijna 800 beschikkingen rondom de verzekeringsplicht afgegeven. Ook heeft de Belastingdienst zo’n 740 Modelovereenkomsten beoordeeld.

Soms een herkwalificatie na overleg

Naast genoemde cijfers zetten specialisten van de Belastingdienst zich ook in voor voorlichting en ondersteuning van opdrachtgevers bij het correct toepassen van de regels inzake schijnzelfstandigheid. Dit leidde er in een aantal gevallen toe dat sommige arbeidsrelaties na overleg werden aangemerkt als dienstbetrekking. In deze gevallen werden geen sancties opgelegd.