Advieswijzer: Wet excessief
lenen voor dga’s

Leent u als dga geld van uw eigen bv? Dan kunt u te maken krijgen met de Wet excessief lenen. Deze wet voorkomt dat dga’s onbeperkt geld uit hun bv lenen zonder daar belasting over te betalen. Heeft u op 31 december 2026 meer dan € 500.000 schuld aan uw bv(’s)? Dan betaalt u belasting in box 2 over het bedrag daarboven. Daarbij tellen ook schulden van uw partner en verbonden personen mee. In deze advieswijzer leest u wanneer u belasting betaalt, welke uitzonderingen gelden en wat u vóór 31 december 2026 nog kunt doen.

Let op! Deze advieswijzer richt zich op lenen van een bv. Heeft u een aanmerkelijk belang in een andere entiteit, zoals een open fonds voor gemene rekening, een coöperatie of een andere Nederlandse of buitenlandse vennootschap? Dan kan de Wet excessief lenen ook gelden. Deze situaties behandelen wij hier niet. Laat daarom beoordelen wat dit betekent voor uw specifieke situatie.

Disclaimer

Wij hebben deze advieswijzer met zorg samengesteld. Toch kunnen wij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele onjuistheden of onvolledigheden. Deze advieswijzer heeft een algemeen karakter en is niet bedoeld als volledig of persoonlijk financieel advies.

• Wanneer geldt de Wet excessief lenen?
• De € 500.000-grens: wat telt mee en wat niet?
• Wat zijn de fiscale gevolgen in box 2?
• Risico’s en uitzonderlijke situaties
• Wat kunt u vóór 31 december 2026 nog doen?

Wanneer geldt de Wet excessief lenen?

De Wet excessief lenen geldt voor aanmerkelijkbelanghouders met schulden aan hun eigen bv. Daarbij kijkt de Belastingdienst niet alleen naar uw eigen schuld, maar ook naar schulden van uw partner en verbonden personen.

Wet excessief lenen: voor wie?

De Wet excessief lenen geldt voor iedereen met een aanmerkelijk belang in een bv. Dat betekent dat u minimaal 5% van de aandelen bezit, het recht heeft om deze te verkrijgen of winstbewijzen houdt die recht geven op minimaal 5% van de winst of het liquidatiesaldo.

Daarnaast moet sprake zijn van schulden aan de bv. Daarbij kijkt de Belastingdienst niet alleen naar uw eigen schulden, maar ook naar schulden van uw fiscale partner en van verbonden personen of hun partners.

Bent u dga? Dan heeft u meestal een aanmerkelijk belang en valt u dus onder deze regeling.

Tip! De regels voor het vaststellen van een aanmerkelijk belang zijn niet altijd eenvoudig. U heeft ook een aanmerkelijk belang als u indirect aandelen houdt, bijvoorbeeld via een holding. Hierdoor valt u mogelijk onder de Wet excessief lenen in meerdere bv’s. Laat daarom beoordelen hoe dit in uw situatie uitwerkt.

€ 500.000-grens: schulden van u en uw partner

Heeft u op 31 december 2026 meer dan € 500.000 schuld aan uw bv(’s)? Dan betaalt u belasting in box 2 over het bedrag daarboven. Voor de beoordeling telt niet alleen uw eigen schuld mee. Ook schulden van uw fiscale partner worden opgeteld. De Belastingdienst kijkt naar het gezamenlijke totaal. Heeft u naast een schuld ook een vordering op uw bv? Dan mag u deze niet met elkaar verrekenen. Alleen de schulden tellen mee.

Let op! Heeft u of uw partner een aanmerkelijk belang in meerdere bv’s? Dan moet u alle schulden aan al deze bv’s bij elkaar optellen. U kunt dus niet € 500.000 per bv lenen. De grens van € 500.000 geldt voor het totaal van al uw bv’s samen.

Heeft u in 2023, 2024 of 2025 al belasting betaald over een schuld boven de grens? Dan verhoogt dit bedrag uw persoonlijke drempel. U betaalt niet opnieuw belasting over hetzelfde deel van de schuld.

Voorbeeld

U heeft een aanmerkelijk belang in bv X en een aanmerkelijk belang in bv Y. U heeft van beide bv’s geld geleend. Bij bv X bedraagt uw schuld op 31 december 2026 € 350.000, bij bv Y € 500.000. Tezamen bedragen uw schulden meer dan € 500.000. Als u niets doet, moet u over 2026 belasting betalen over een bedrag van € 350.000 (€ 850.000 minus € 500.000). Bedroeg de totale schuld op 31 december 2025 ook al € 850.000. Dan moest u over 2025 al belasting betalen over € 350.000 (€ 850.000 minus € 500.000). In 2026 hoeft u dan niet nog een keer belasting te betalen over de in 2025 al meegenomen € 350.000. Het bedrag van de drempel wordt namelijk met deze € 350.000 verhoogd. Hierdoor bedraagt de drempel in 2026 voor u dan geen € 500.000 maar € 850.000 (€ 500.000 + € 350.000).

Indirecte schulden en borgstelling: wat telt mee?

Bij de beoordeling van uw schuld kijkt de Belastingdienst naar alle juridische verplichtingen tegenover uw bv. Het gaat dus niet alleen om een formele leningsovereenkomst. Ook indirecte schulden tellen mee.

Let op! Sluit u of uw fiscale partner een lening af bij een bank en staat uw bv borg, terwijl u zonder die borg geen financiering krijgt? Dan telt deze lening mee voor de € 500.000-grens.
Krijgt u ook zonder borgstelling financiering en levert de borg alleen betere voorwaarden op? Dan telt de lening niet mee. U moet dit wel kunnen aantonen.

Tip! Heeft uw bv zich borg gesteld voor privéfinanciering? Laat beoordelen of deze lening meetelt voor de € 500.000-grens door een van onze adviseurs.

Schulden van verbonden personen

Hebben uw kinderen, kleinkinderen, ouders of grootouders schulden aan uw bv? Dan kunnen deze schulden gevolgen hebben voor uw eigen € 500.000-grens. U telt het deel van hun schuld mee dat boven € 500.000 uitkomt. De Belastingdienst kijkt dus niet alleen naar uw eigen schulden, maar ook naar schulden van bloed- en aanverwanten in de rechte lijn van u en uw fiscale partner.

Voorbeeld

Heeft bijvoorbeeld uw kind in 2026 € 400.000 geleend van uw bv, dan hoeft u niets mee te tellen. Bedraagt de schuld van uw kind aan uw bv op 31 december 2026 echter € 600.000, dan telt u € 100.000 mee voor de beoordeling of u boven de drempel van € 500.000 komt. Heeft u zelf in 2026 € 450.000 bij uw bv geleend, dan betekent dit dus dat u over 2026 over € 50.000 belasting moet betalen (€ 450.000 + € 100.000 -/- € 500.000).
Tip! Heeft uw bloed- of aanverwant zelf een aanmerkelijk belang in uw bv? Dan beoordeelt deze persoon zelfstandig of de Wet excessief lenen van toepassing is. In dat geval telt de schuld niet mee voor uw € 500.000-grens.

De € 500.000-grens: wat telt mee en wat niet?

Op 31 december van ieder jaar beoordeelt de Belastingdienst of uw totale schuld aan uw bv(’s) boven de € 500.000 uitkomt. Niet alle schulden worden op dezelfde manier behandeld en voor bepaalde situaties, zoals de eigenwoningschuld, geldt een uitzondering.

Uitzondering voor eigenwoningschuld

Voor een eigenwoningschuld geldt een belangrijke uitzondering. Deze schuld telt niet mee voor de € 500.000-grens, mits u voldoet aan de voorwaarden voor renteaftrek in de inkomstenbelasting. Gaat het om een lening die u vanaf 1 januari 2023 bent aangegaan? Dan moet u een recht van hypotheek aan uw bv hebben verstrekt. Zonder hypotheek telt de schuld alsnog mee.

Bestond uw eigenwoningschuld al op 31 december 2022? Dan geldt de hypotheekverplichting niet. U moet wel voldoen aan de overige voorwaarden voor renteaftrek.

Let op! Is wel een hypotheek verstrekt, maar is het inschrijvingsbedrag lager dan de lening? Dan telt het deel boven dit bedrag alsnog mee voor de € 500.000-grens.

Voorbeeld

U heeft op 31 december 2026 een schuld bij uw bv van € 500.000 die u heeft gebruikt voor aanschaf van uw eigen woning. Daarnaast heeft u in 2026 nog € 500.000 bij uw bv geleend voor andere zaken. De lening voor uw eigen woning voldoet aan de wettelijke bepalingen voor renteaftrek in de inkomstenbelasting. U heeft echter geen hypotheek verstrekt voor deze schuld aan uw bv. Als deze schuld aan de bv op 31 december 2022 al bestond, heeft u geen last van de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap. De eigenwoningschuld telt namelijk niet mee voor de beoordeling en de andere lening is niet hoger dan € 500.000. Als de schuld na 31 december 2022 is verstrekt, moet u over 2026 over een bedrag van € 500.000 belasting betalen (€ 500.000 + € 500.000 -/- € 500.000). De lening voor de eigen woning telt dan namelijk wel mee.

Tip! De uitzondering voor eigenwoningschulden geldt ook voor schulden van bloed- en aanverwanten in de rechte lijn. Voldoet hun lening aan de voorwaarden? Dan telt deze schuld niet mee voor uw € 500.000-grens.

Peildatum 31 december 2026

De Belastingdienst kijkt op 31 december 2026 naar de hoogte van uw totale schuld aan uw bv(’s). Komt uw schuld op dat moment boven € 500.000 uit? Dan betaalt u belasting in box 2 over het bedrag daarboven.

Ligt uw schuld nu al boven de grens, maar was dat op 31 december 2025 nog niet het geval? Dan heeft u tot eind 2026 de tijd om maatregelen te nemen. Wacht daarom niet tot het laatste moment.

Tip! U mag vorderingen op uw bv niet automatisch verrekenen met schulden aan uw bv. Wilt u deze salderen? Dan moet u dit vóór 31 december 2026 juridisch vastleggen. Laat beoordelen of dit in uw situatie verstandig is.

Wat zijn de fiscale gevolgen in box 2?

Komt uw schuld boven de wettelijke grens uit, dan wordt het meerdere belast in box 2. Ook bij latere aflossing kunnen fiscale gevolgen ontstaan, bijvoorbeeld in de vorm van een negatief box 2-inkomen.

Tarief box 2 bij excessief lenen

Betaalt u belasting over een schuld boven de € 500.000-grens? Dan valt dit bedrag in box 2.

In 2026 gelden twee tarieven in box 2:

• 24,5% over de eerste € 68.843 (voor fiscale partners samen € 137.686)
• 31% over het bedrag daarboven

Betaalt u in eerdere jaren al belasting over excessief lenen? Dan verhoogt dit uw persoonlijke drempel. U betaalt niet opnieuw belasting over hetzelfde deel van de schuld.

Negatief box 2-inkomen bij aflossing

Heeft u in 2023, 2024, 2025 of 2026 belasting betaald over een schuld boven de € 500.000-grens? Dan verhoogt dit bedrag uw persoonlijke drempel. Zo voorkomt de wet dat u elk jaar opnieuw belasting betaalt over hetzelfde deel van de schuld.

Lost u daarna (een deel van) deze schuld af? Dan ontstaat een negatief inkomen in box 2. Dit negatieve inkomen verrekent u met ander box 2-inkomen in dat jaar. Heeft u dat niet? Dan ontstaat een verlies in box 2.

Een verlies in box 2 verrekent u met box 2-inkomen van het voorafgaande jaar of met box 2-inkomen in de zes daaropvolgende jaren.

Voorbeeld

U heeft een aanmerkelijk belang in een bv en op 31 december 2025 een schuld van € 850.000 aan deze bv. Deze schuld is in 2025 ontstaan. U moet in 2025 belasting betalen over € 350.000 (€ 850.000 minus € 500.000). In uw aangifte inkomstenbelasting 2025 bent u hierover € 104.092 (24,5% over € 67.804 plus 31% over € 282.196) belasting verschuldigd. Als u in 2026 € 350.000 aflost op de schuld (en er in dat jaar geen ander inkomen uit box 2 is), ontstaat een verlies in box 2 van € 350.000. Dit verlies kunt u volledig verrekenen met de winst uit 2025, waardoor de in 2025 betaalde belasting van € 104.092 wordt teruggegeven. De schuld bedraagt na de aflossing € 500.000 gelijk aan de drempel op 31 december 2026.

Tip! Overweegt u af te lossen na eerdere belastingheffing? Laat vooraf berekenen door onze adviseurs wat dit betekent voor uw box 2-positie.

Blijft uw schuld bestaan na belastingheffing?

Betaalt u belasting over een schuld boven de € 500.000-grens? Dan verandert er juridisch niets aan de lening zelf. De schuld blijft bestaan. U blijft deze schuld ook opnemen in uw aangifte inkomstenbelasting. De Wet excessief lenen zorgt dus alleen voor belastingheffing, niet voor het vervallen van de lening.

Risico’s en uitzonderlijke situaties

Ook wanneer uw schuld onder de € 500.000 blijft, kunt u te maken krijgen met fiscale aandachtspunten. In bijzondere situaties kan bovendien een afwijkende beoordeling gelden.

Schulden onder € 500.000: loopt u risico?

Blijft uw schuld onder € 500.000? Dan betaalt u geen belasting op grond van de Wet excessief lenen. Toch kan de Belastingdienst uw lening aanmerken als een verkapte dividenduitkering.

Dat gebeurt wanneer de lening niet onder zakelijke voorwaarden is verstrekt. Denk aan het ontbreken van een schriftelijke overeenkomst, een reële rente of duidelijke terugbetalingsafspraken.

Zorg daarom dat u uw lening altijd schriftelijk vastlegt en zakelijke voorwaarden hanteert. Zo verkleint u het risico op discussie met de Belastingdienst.

Uitzonderlijke situaties en de hardheidsclausule

In uitzonderlijke situaties kan de staatssecretaris van Financiën afwijken van de wet. Dit gebeurt via de zogenoemde hardheidsclausule. Daarvan is alleen sprake als toepassing van de Wet excessief lenen in uw situatie tot een onredelijk resultaat leidt. Dit komt zelden voor en vereist een individuele beoordeling.

Wat kunt u vóór 31 december 2026 nog doen?

Ligt uw totale schuld rond of boven de grens, dan is het verstandig om tijdig uw positie te beoordelen. Door vóór 31 december 2026 maatregelen te nemen, kunt u een onverwachte belastingheffing voorkomen.

Voorkom belasting over uw schuld in 2026

De Wet excessief lenen kan op 31 december 2026 leiden tot een belastingheffing in box 2. Heeft u, uw partner of verbonden personen schulden aan uw bv? Dan is dit het moment om uw positie te beoordelen.

Wacht niet tot het einde van het jaar. Door tijdig inzicht te krijgen in uw totale schuldpositie voorkomt u een onverwachte afrekening.