Een schenking van aandelen terugdraaien lijkt misschien eenvoudig als u een herroepingsrecht heeft vastgelegd. Toch kan dit onverwachte fiscale gevolgen hebben. De ontvanger van de aandelen moet mogelijk belasting betalen in box 2, terwijl hij of zij geen geld ontvangt. Ook voor u als schenker kan de herroeping gevolgen hebben. In dit artikel leest u welke fiscale risico’s spelen bij het herroepen van een schenking van aandelen en waar u vooraf op moet letten.
Zo werkt het herroepen van een schenking van aandelen
Heeft u bij het schenken van aandelen een herroepingsrecht opgenomen in de schenkingsakte? Dan kunt u onder de afgesproken voorwaarden de schenking terugdraaien. De aandelen keren vervolgens terug naar uw vermogen. De voorwaarden in de schenkingsakte bepalen wanneer en hoe u gebruik kunt maken van het herroepingsrecht. Het is daarom belangrijk om de herroepingsclausule zorgvuldig te laten controleren voordat u de schenking terugdraait.
Herroeping van aandelen leidt mogelijk tot belasting in box 2
Volgens de Belastingdienst is het herroepen van een schenking van aandelen voor de ontvanger een fictieve vervreemding. Dit betekent dat de Belastingdienst de herroeping fiscaal behandelt alsof de ontvanger de aandelen verkoopt. Hierdoor moet de ontvanger mogelijk belasting betalen in box 2.
Om te bepalen hoeveel belasting de ontvanger moet betalen, zijn twee waarden belangrijk:
- De waarde bij de oorspronkelijke schenking: deze geldt in de beschreven situatie als de verkrijgingsprijs van de ontvanger.
- De waarde bij de herroeping: deze geldt als de overdrachtswaarde van de aandelen.
Het verschil tussen deze bedragen vormt het vervreemdingsvoordeel. Over dit voordeel betaalt de ontvanger volgens het standpunt van de Belastingdienst belasting in box 2.
Tip! Laat de waarde van de aandelen op beide momenten goed onderbouwen, bijvoorbeeld met een waardering. Zo verkleint u de kans op discussie over de hoogte van de belastingheffing.
Rekenvoorbeeld: belasting in box 2 bij herroeping
Stel dat u aandelen schenkt met een waarde van € 1.500.000. Op het moment dat u de schenking herroept, zijn de aandelen € 2.000.000 waard.
Volgens het standpunt van de Belastingdienst moet de ontvanger dan mogelijk belasting betalen over het verschil tussen deze bedragen:
- Waarde bij de oorspronkelijke schenking: € 1.500.000
- Waarde bij de herroeping: € 2.000.000
- Vervreemdingsvoordeel: € 500.000
De ontvanger betaalt volgens dit standpunt belasting in box 2 over het vervreemdingsvoordeel van € 500.000. Hoeveel belasting de ontvanger precies betaalt, hangt af van het toepasselijke tarief en de fiscale omstandigheden. Dat kan financieel ingrijpend zijn. De ontvanger krijgt bij de herroeping namelijk geen geld, maar moet mogelijk wel belasting betalen.
Let op! Dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld. Er is geen rekening gehouden met eventueel uitgekeerde dividenden en de mogelijke gevolgen van de herroeping daarvoor.
De fiscale gevolgen van herroeping voor de schenker
Een herroeping kan ook fiscale gevolgen hebben voor u als schenker. Volgens de beschreven fiscale benadering krijgt u de aandelen terug met een hogere verkrijgingsprijs. Deze is dan gelijk aan de waarde van de aandelen op het moment van herroeping. In het rekenvoorbeeld bedraagt de nieuwe verkrijgingsprijs € 2.000.000. Dat kan gunstig zijn wanneer u de aandelen later verkoopt. Een hogere verkrijgingsprijs kan namelijk leiden tot minder belasting in box 2. Of deze fiscale behandeling daadwerkelijk van toepassing is, hangt samen met de discussie over het standpunt van de Belastingdienst.
Fiscale onzekerheid over het herroepen van een schenking
Over de fiscale gevolgen van een herroeping bestaat nog discussie. Niet alle deskundigen zijn het eens met het standpunt van de Belastingdienst. Een deel van de vakliteratuur stelt dat de ontvanger bij een herroeping geen vervreemdingsvoordeel behaalt. Volgens deze opvatting zou ook de oorspronkelijke verkrijgingsprijs van de schenker opnieuw moeten gelden. Andere deskundigen ondersteunen juist het standpunt van de Belastingdienst.
Volgens de aangeleverde informatie heeft de Hoge Raad zich nog niet over een vergelijkbare situatie uitgesproken. Daardoor bestaat het risico op discussie met de Belastingdienst en een mogelijke naheffing. Overweegt u een schenking van aandelen te herroepen? Laat de fiscale gevolgen dan vooraf beoordelen en leg de gemaakte afspraken en uitgangspunten zorgvuldig vast.
Andere fiscale en juridische gevolgen van herroeping
Bij de oorspronkelijke schenking van aandelen heeft u mogelijk gebruikgemaakt van fiscale regelingen. Denk aan de doorschuifregeling in box 2 of de bedrijfsopvolgingsregeling voor de schenkbelasting. Een herroeping kan gevolgen hebben voor deze regelingen en de voorwaarden die daarbij gelden. Het is daarom belangrijk om niet alleen naar de directe belastingheffing in box 2 te kijken, maar ook naar eerder toegepaste fiscale voordelen.
Daarnaast kan een andere juridische vormgeving, zoals een ontbindende voorwaarde, beter aansluiten bij uw wensen en die van de ontvanger. De fiscale gevolgen kunnen daarbij anders zijn. Laat daarom vooraf beoordelen welke mogelijkheden passen bij uw situatie. Dat geldt zowel wanneer u een nieuwe schenkingsakte opstelt als wanneer u een bestaande schenking wilt herroepen.
Tip! Leg bij de oorspronkelijke schenking al vast hoe u de aandelen waardeert, welke compensatieafspraken gelden en van welke fiscale uitgangspunten u uitgaat. Zo weten beide partijen vooraf waar zij aan toe zijn.