De 10 belangrijkste wijzigingen van
het nieuwe pensioenstelsel

De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is op 30 mei definitief geworden. De Eerste Kamer stemde in grote meerderheid voor. Deze wet beoogt het pensioenstelsel toekomstbestendiger te maken. Voor u als werkgever is de impact groot. Het betekent dat u de pensioenovereenkomst met uw werknemers moet gaan aanpassen. Wij zetten de wijzigingen voor u op een rij.

Ingangsdatum wet toekomst pensioenen 1 juli 2023

De Wet toekomst pensioenen (Wtp) gaat per 1 juli 2023 in. Er geldt wel een overgangsregime voor bestaande pensioenregelingen tot 2028 (dat was in het wetsvoorstel eerst nog 2027). Dit betekent dat werkgevers en pensioenuitvoerders tot 1 januari 2028 de tijd krijgen om hun bestaande pensioenregeling te wijzigen.

Tip! In dit artikel zetten we in grote lijnen het nieuwe pensioenstelsel voor u op begrijpelijke wijze uiteen. Hieronder vindt u de belangrijkste aandachtspunten en wijzigingen van het nieuwe pensioenstelsel voor u als werkgever.

Wat zijn de 10 belangrijkste wijzigingen van het nieuwe pensioenstelsel?

De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het huidige pensioenstelsel zijn:

1. Alle pensioenregelingen worden premieovereenkomsten waarin iedere deelnemer een eigen pensioenkapitaal opbouwt met een flatratepremie (eenzelfde premie voor iedere werknemer, ongeacht de leeftijd) van maximaal 30% van de pensioengrondslag per jaar. Die transitie gebeurt uiterlijk per 1 januari 2028, maar eerder mag. De zogenaamde middelloon- en eindloonregelingen komen dan te vervallen.
2. Bestaande beschikbare premieregelingen met een stijgende staffel mogen in stand blijven voor alle werknemers die per 1 januari 2028 al in dienst zijn. Nieuwe werknemers krijgen vanaf die datum wel een flatratepremie.
3. Er moet adequaat gecompenseerd worden voor werknemers die er mogelijk op achteruitgaan. Dit is globaal de groep tussen de 45 en 68 jaar. Wat precies adequaat is, is niet vastgelegd en moet uit onderhandeld worden per werkgever. In geval van extra pensioen geldt dat ook voor nieuwe werknemers gedurende de compensatieperiode.
4. Pensioenfondsen mogen kiezen tussen de solidaire premieovereenkomst of de flexibele premieovereenkomst (doorbeleggen). De eerstgenoemde overeenkomst voorziet onder andere in beschermingsrendement voor gepensioneerden en mag een buffer kennen van 15% van het pensioenvermogen om mogelijke verlagingen van ingegane pensioenen op te vangen.
5. Opgebouwde (middel- of eindloon)pensioenen bij een verzekeraar mogen gewoon in stand blijven. Lopende middelloonregelingen mogen nog tot 2028 omgezet worden in een stijgende beschikbare premiestaffel. Deze mag dan vervolgens weer voortgezet worden voor zittende werknemers.
6. Het partner- en wezenpensioen wordt gestandaardiseerd en mag qua dekking en uitkering tot aan de AOW-ingangsdatum maximaal 50% (partnerpensioen) en 20% (wezenpensioen) van het salaris bedragen. Ook worden beide per definitie op risico-basis verzekerd.
7. Per 2024 wordt het waarschijnlijk mogelijk om 10% van het pensioen op de pensioeningangsdatum in één keer uit te laten keren (dit was overigens al wet). Deze uitkering wordt dan belast in het jaar volgend op de individuele AOW-ingangsdatum. Op die manier hoeft de ontvanger daarover geen AOW-premie te betalen.
8. De lijfrente-aftrek gaat ook naar 30% (nu 13,3%) en de tijdelijke oudedagslijfrente blijft bestaan. De reserveringsruimteregeling (waarbij je een pensioengat met terugwerkende kracht kunt aanvullen) wordt bovendien verruimd van 7 jaar naar 10 jaar. Deze ruimte mag zelfs maximaal € 38.000 per jaar gaan bedragen. Nu is dat nog maximaal € 8.065 per jaar voor belastingplichtigen die meer dan tien jaar zijn verwijderd van hun AOW-ingangsdatum, en € 15.922 per jaar voor iemand minder dan tien jaar.
9. Het pensioen mag nog maar vanaf 10 jaar voor AOW-ingangsdatum ingaan. Er hoeft dan geen verklaring meer te worden overgelegd dat uit het arbeidsproces wordt gestapt. Nu is de ingangsdatum nog helemaal vrij, maar er moet bij meer dan 5 jaar voor de AOW-ingangsdatum wel een verklaring overgelegd worden dat gestopt wordt met werken.
10. Tot slot mogen sociale partners verder praten over een regeling voor zware beroepen vanaf 2026. Het huidige boetevrije Recht op Vervroegde Uittreding (vanaf 3 jaar voor AOW-datum) loopt namelijk per het einde van 2025 af.

Transitie

Uiteraard moet u als werkgever de hele pensioentransitie goed vastleggen. Dit doet u door middel van:

• Een transitieplan (waarin alle keuzes en gevolgen per afzonderlijk leeftijdscohort van vijf jaar worden uitgelegd).
• Een communicatieplan.
• Een compensatieplan.

Met deze drie plannen moeten zowel interne als externe toezichthouders instemmen. Het individuele bezwaarrecht van artikel 85 Pensioenwet is tijdelijk buiten werking gesteld. Nu kan een individuele werknemer bezwaar maken bij een collectieve waardeoverdracht. Om te bewerkstelligen dat iedereen overgaat naar het nieuwe systeem is besloten dat hiertegen geen bezwaar mogelijk is.

Let op! Als blijkt dat de transitie niet per 2028 lukt, kan de termijn verlengd worden met een jaar voor individuele pensioenfondsen. De Nederlandsche Bank als toezichthouder geef hiervoor dan toestemming. Mocht blijken dat het voor heel veel uitvoerders geldt, dan kan er uiteraard een generaal pardon komen vanuit de wetgever.

Naast dat via het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (KIFID) een klacht ingediend kan worden over pensioenverzekeraars, komt er voor klachten over zaken aangaande pensioenfondsen nog wel een tweede externe geschilleninstantie.

Tip! Ook wordt het mogelijk om kosteloos de omrekening van iemands bestaande pensioenaanspraken naar het nieuwe verzekerde pensioenkapitaal te laten narekenen.

Impactanalyse

Wilt u zelf een goed inzicht krijgen in de mogelijke keuzes en gevolgen van de veranderingen voor uw bestaande pensioenregeling? Dan kunt u bijvoorbeeld door een gecertificeerde pensioenadviseur een impactanalyse laten opstellen. Hierdoor krijgt u als werkgever inzicht over hoeveel de verschillende opties kosten voor u en hoe ze het pensioenresultaat voor uw werknemers beïnvloeden. In dit artikel over het nieuwe pensioenstelsel vertellen we al meer over de verschillende scenario’s die u als werkgever heeft.