Box 3

Box 3 van het Nederlandse inkomstenbelastingstelsel is bedoeld om inkomsten uit sparen en beleggen te belasten. Over dit vermogen wordt de vermogensrendementsheffing berekend. Dit betekent dat belasting wordt geheven over het vermogen dat u als belastingplichtige heeft, zoals spaargeld, beleggingen en onroerend goed. De eigen woning is uitgezonderd van belastingheffing in Box 3. Bekijk onderaan op deze pagina het actuele overzicht van artikelen over box 3.

Belastingtarief Box 3

De huidige belastingheffing in Box 3 is gebaseerd op een verondersteld rendement op het vermogen, ongeacht het werkelijke rendement dat wordt behaald. Omdat het complex is voor de Belastingdienst om het werkelijke rendement van alle vermogensbestanddelen nauwkeurig vast te stellen, geldt momenteel een forfaitair systeem waarbij het vermogen in drie categorieën wordt verdeeld: banktegoeden, overige bezittingen en schulden. Voor elke categorie wordt een vastgesteld rendementspercentage gehanteerd.

In een belangrijke uitspraak van de Hoge Raad in december 2021 werd geoordeeld dat het huidige forfaitaire systeem in strijd is met het Europese recht. Als gevolg hiervan wordt het systeem aangepast om belasting te heffen over het werkelijk behaalde rendement inclusief kostenaftrek. Hiermee verdwijnt naar verwachting het forfaitaire stelsel definitief vanaf 2028. Via de artikelen onderaan deze pagina houden we u op de hoogte over het nieuwe systeem van belasten van vermogen en eventuele mogelijkheden op rechtsherstel.

Tegenbewijsregeling box 3

De Hoge Raad heeft bepaald dat belastingplichtigen recht hebben op een teruggaaf van te veel betaalde belasting, onder voorwaarden, als zij in de afgelopen jaren minder rendement hebben behaald dan het forfaitair rendement. Deze uitspraak is inmiddels uitgewerkt in wetgeving, de Wet tegenbewijsregeling box 3. De tegenbewijsregeling geldt met terugwerkende kracht vanaf 2017. De regeling is niet alleen relevant voor rechtsherstel bij opgelegde aanslagen, maar ook voor het leveren van tegenbewijs in de jaren tot aan de invoering van het nieuwe box 3-stelsel.

De Belastingdienst heeft het formulier Opgaaf werkelijk rendement (formulier OWR) beschikbaar gesteld. Hiermee kunnen belastingplichtigen het werkelijk rendement aangeven. Om uw werkelijk rendement in box 3 aan te geven moet u dit digitale formulier gebruiken. U kunt een papieren versie aanvragen. Vanaf belastingjaar 2025 kunt u als belastingplichtige in uw aangifte inkomstenbelasting uw werkelijk rendement opgeven en hoeft dit niet meer via het formulier OWR.

Tip! Wilt u meer weten rondom de tegenbewijsregeling en het formulier OWR? Vennoot en fiscalist Mariëlle Spuijbroek gaat samen met diverse collega’s in deze podcast van 50 minuten dieper in op de mogelijkheden en aandachtspunten.

Werkelijk rendement berekenen

Wilt u weten of u in aanmerking komt voor rechtsherstel in box 3? Dan is het belangrijk om uw werkelijke rendement te vergelijken met het forfaitaire rendement. De Belastingdienst heeft daarvoor een online oefentool ontwikkeld. Daarmee rekent u uw werkelijke rendement uit en kunt u zien of u het officiële formulier moet invullen. Het oefenformulier werkt als volgt:

• Open het formulier via de website van de Belastingdienst.
• Kies bij ‘Voor formulier’ het juiste belastingjaar en selecteer ‘Opgaaf werkelijk rendement (IB-OWR)’.
• In het grijze veld verschijnen nu meerdere situaties. Klik op de situatie die voor u van toepassing is.
• Vervolgens opent het oefenformulier. Vul hier uw gegevens in.
• Alles ingevuld? Onder het tabblad ‘Overzicht’ ziet u zowel het berekende forfaitaire rendement als het werkelijke rendement. Ook leest u of het nodig is om het officiële formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR) in te dienen.

U kunt het ingevulde formulier opslaan als pdf of uitprinten. Kloppen de gegevens? Dan kunt u ze overnemen in het officiële OWR-formulier.