Onder voorwaarden kunnen ondernemers voor de omzetbelasting een fiscale eenheid vormen. Bij een fiscale eenheid worden meerdere ondernemers samen gezien als één ondernemer voor de btw. Dit heeft voordelen, maar ook het nadeel dat u hoofdelijk aansprakelijk gesteld kan worden voor de btw-schulden van de fiscale eenheid. En die aansprakelijkheid reikt ver. In dit artikel leest u wat een fiscale eenheid voor uw ondernemingen en uzelf kan betekenen.

Voorwaarden fiscale eenheid btw

Een fiscale eenheid voor de btw is een automatisme als meerdere ondernemers/ondernemingen in financieel, organisatorisch en economisch opzicht met elkaar verweven zijn. Dit is het geval wanneer uw ondernemingen voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • Meer dan 50% van de aandelen van elk van de ondernemingen in dezelfde handen is.
  • Er één overkoepelende leiding is.
  • De ondernemingen in hoofdzaak hetzelfde economische doel hebben of de ene onderneming voor meer dan 50% aanvullende activiteiten uitoefent voor de andere.
  • Elke entiteit ondernemer is voor de btw en in Nederland is gevestigd.

Tip!

Het is mogelijk om een fiscale eenheid btw te vormen met een andere rechtsvorm, bijvoorbeeld een stichting of cv, maar ook met een natuurlijk persoon. Zo kan er dus een fiscale eenheid bestaan tussen de bv en haar directeur-grootaandeelhouder (dga), als deze dga bijvoorbeeld een pand verhuurt aan zijn bv.

Fiscale eenheid als automatisme niet als keuze

Op het moment dat uw ondernemingen aan de voorwaarden voldoen, dan is sprake van een fiscale eenheid. Dit is geen keuze, maar volgt als automatisme. De Belastingdienst hoeft daarvoor niet per se een beschikking af te geven. U kunt de Belastingdienst vragen de fiscale eenheid van uw ondernemingen vast te stellen. Dit kan ook gebeuren op initiatief van het belastingkantoor waar u onder valt. Daarnaast is het mogelijk om te handelen alsof sprake is van een fiscale eenheid, dus zonder beschikking. Uiteraard moet wel blijken dat is voldaan aan de voorwaarden voor een fiscale eenheid.

Tip!

Om er zeker van te zijn dat uw ondernemingen worden gezien als een fiscale eenheid, raden wij u aan dit vooraf vast te laten stellen via een beschikking fiscale eenheid.

Voordelen van de fiscale eenheid btw

Het voordeel van een fiscale eenheid is dat u maar één keer aangifte voor de btw hoeft te doen. Ook wordt er geen btw betaald over leveringen van goederen en diensten tussen de ondernemingen in de fiscale eenheid.

Let op!

Op facturen moeten de individuele vennootschappen gewoon het eigen btw-nummer vermelden, niet het nummer van de fiscale eenheid.

Nadelen van de fiscale eenheid btw

Een belangrijk nadeel is dat alle deelnemende vennootschappen in de fiscale eenheid hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de door de fiscale eenheid te betalen btw schulden. Dit geldt echter pas zodra een beschikking is afgegeven door de Belastingdienst.

Let op!

Het is mogelijk om te handelen als fiscale eenheid zonder beschikking, zodat ook geen onderlinge aansprakelijkheid bestaat. Wel zal het bestaan van de fiscale eenheid dan eerder onder de aandacht van de Belastingdienst komen, waardoor de Belastingdienst uit zichzelf een beschikking kan afgeven.

Tip!

Voldoet een van de vennootschappen niet meer aan de voorwaarden voor een fiscale eenheid? Meld dit dan zo snel mogelijk bij de Belastingdienst. Die vennootschap kan dan niet langer deel uitmaken van de fiscale eenheid voor de omzetbelasting. Zonder melding is de fiscale eenheid wel verbroken, maar blijft de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de btw-schulden bestaan.

Rechtszaak over de aansprakelijkheid fiscale eenheid

In een zaak die onlangs speelde bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant maakte een onderneming deel uit van een fiscale eenheid van 1 maart 2011 tot 1 juni 2016. Het uittreden was vastgelegd in een brief van de Belastingdienst. In 2019 wordt de onderneming aansprakelijk gesteld voor btw-schulden over de jaren 2012, 2014 en 2015. Het bedrijf bestrijdt de aansprakelijkstelling omdat niet aan de voorwaarden voor een fiscale eenheid zou zijn voldaan.

De rechtbank acht het bedrijf echter wel aansprakelijk. De aansprakelijkstelling betreft een periode waarin het bedrijf deel uitmaakte van de fiscale eenheid. Omdat hierover een beschikking is afgegeven, blijft deze van kracht totdat de fiscus is geïnformeerd dat het bedrijf geen deel meer uitmaakt van de fiscale eenheid. Dit is zelfs zo als het bedrijf niet meer aan de voorwaarden voor een fiscale eenheid voldoet.

Geschreven door:

btw specialist Henk van Assen

Henk van Assen LL.M.

Belastingadviseur en btw specialist