Bitcoin, Ethereum en andere cryptocurrencies komen steeds vaker in het nieuws en steeds meer mensen lijken erin geïnteresseerd. Zo ook de Belastingdienst. Want hoe zit het met de fiscale behandeling van deze cryptovaluta voor de aangifte inkomstenbelasting? We zetten het hier voor u uiteen.

Inmiddels worden er honderden verschillende soorten cryptovaluta verhandeld op online platforms. Daarom wil ook de Belastingdienst weten hoeveel cryptovaluta er in omgang zijn. En eind 2022 krijgt de Belastingdienst hier via de nieuwe EU-richtlijnen DAC8 en de MiCa verordening (deels) inzage in.

Box 3: vermogen

Het bezit van de cryptovaluta wordt als hoofdregel gezien als vermogen en valt onder de vermogensrendementsheffing van box 3. De peildatum ligt op 1 januari. In de aangifte inkomstenbelasting 2022 moet u dus de waarde van uw cryptovaluta op 1 januari 2022 aangeven. Deze koers is bepalend, zelfs als de koers in hetzelfde jaar flink stijgt of daalt.

Let op! We kennen op dit moment geen voorschriften welke cryptokoers moet worden toegepast. Het is in de praktijk gangbaar om de koers te hanteren van het handelsplatvorm die u voor de cryptovaluta gebruikt.

Verschuiving naar Box 1?

De belastingheffing kan in bijzondere situaties verschuiven naar box 1. Deze situatie doet zich voor als sprake is van handelsactiviteiten die normaal vermogensbeheer te boven gaan, met als gevolg dat er sprake is van inkomen uit een werkzaamheid (of inkomen uit een onderneming). De waardestijging van de cryptovaluta wordt dan belast tegen het progressieve tarief van box 1.
Het precieze omslagpunt is niet te geven. Uit de jurisprudentie kan worden afgeleid dat in ieder geval wordt gekeken naar de voorkennis, deskundigheid, hulpmiddelen, ervaring en relaties.

Speculatiewinst belast of niet met inkomstenbelasting?

Of speculatiewinst, al dan niet inzake cryptovaluta, voor u als privé persoon belast is, hangt dus af van de vraag of:

  1. Sprake is van normaal vermogensverkeer (box 3);
  2. Sprake is van een bron van inkomen (box 1).

Daarvoor is onder meer vereist dat voordeel redelijkerwijs te verwachten is. Bij speculeren is dat meestal niet het geval, waardoor speculatiewinst onder het huidige regime van box 3 onbelast is en verlies niet aftrekbaar.

Let op! Het kabinet is van plan om vanaf 2025 belasting te gaan heffen over het werkelijke rendement in box 3. Dat betekent dat speculatiewinsten in de toekomst wellicht wel belast zijn.

Binnen de onderneming?

Wordt binnen een IB-onderneming gespeculeerd? Dan is van belang of dit gebeurt met duurzaam overtollige middelen. Die behoren namelijk verplicht tot het privévermogen, waardoor het resultaat buiten de winst van de onderneming blijft. Belastingheffing vindt dan bij u privé plaats zoals hierboven omschreven. Alleen als u belegt met tijdelijk overtollige middelen op een zodanige wijze dat deze weer tijdig binnen de onderneming beschikbaar kunnen zijn, telt het resultaat wél mee ter bepaling van de winst van uw onderneming.

Let op! Het resultaat van speculeren binnen een bv leidt wel altijd tot belastbare winst of aftrekbaar verlies.

De rechter: bron van inkomen of niet?

Onlangs kwam een zaak voor de rechter waarbij gespeculeerd was met cryptovaluta. Hier stond de vraag centraal of er een bron van inkomen was of niet. Een belastingplichtige had in zijn vrije tijd een algoritme ontwikkeld waarmee van imperfecties op de cryptovalutamarkt geprofiteerd kon worden. Hij had hiermee koerswinsten behaald. In 2017 had hij hiermee ruim € 10,6 miljoen verdiend, die de inspecteur wilde belasten.

Resultaat structureel positief?

De rechter kwam tot de conclusie dat er geen sprake was van structureel positieve resultaten, want in 2018 was fors verlies geleden. Bovendien had de belastingplichtige geen invloed kunnen uitoefenen op de koersen, dus was de koerswinst niet met het algoritme behaald. De conclusie was dan ook dat de speculatiewinst onbelast moest blijven.

Gelet op de huidige populariteit van de cryptovaluta komt er ongetwijfeld meer jurisprudentie op dit gebied en zal dit vraagstuk verder worden uitgediept. Uiteraard houden wij dit voor u in de gaten.

Crypto toch opgeven via de inkeerregeling

Komt u er nu achter dat u in eerdere jaren heeft verzuimd om uw cryptovaluta aan te geven in uw aangiften inkomstenbelasting? Dan is het verstandig om dit vermogen alsnog aan te geven. Eind 2022 zal de Belastingdienst namelijk steeds beter kunnen achterhalen wie dergelijke vormen van vermogen bezit. Via de inkeerregeling geeft u zelf aan dat u een bepaald vermogen zoals cryptovaluta – al dan niet opzettelijk – hebt verzwegen. U moet dan de verschuldigde belasting uiteraard alsnog betalen, plus rente. Maar omdat u het vrijwillig opgeeft, zal de Belastingdienst hier rekening mee houden met het bepalen van een eventuele boete.

Geschreven door:

Belastingadviseur Mariëlle Spuijbroek

mr. Mariëlle Spuijbroek

Partner en belastingadviseur