Wilt u in de toekomst uw bedrijf overdragen? Dan moet u bijtijds voorbereiden. Het verkoopklaar maken van een onderneming neemt meerdere jaren in beslag en is een uitermate complexe aangelegenheid. Uit ervaring weten wij dat een bedrijfsoverdracht van begin tot eind in ongeveer acht fasen verloopt. Wij zetten deze voor u uiteen en zetten voor u per fase uiteen wat u kunt doen en waar u op moet letten.
Fase 1: wensen bedrijfsoverdracht in kaart brengen
Waarom wilt u uw bedrijf verkopen? Aan wie wilt u uw bedrijf verkopen? En wat wilt u gaan doen na de verkoop? Breng uw persoonlijke en financiële wensen in kaart. Dit kan u helpen later in het verkoopproces.
Fase 2: voorbereiding bedrijfsoverdracht
In deze fase vindt een analyse van uw bedrijf in al zijn facetten plaats. In welke markt opereert de onderneming? Hoe is de financiële situatie? En hoe is de kwaliteit van het management en de organisatie van het bedrijf? Al deze bevindingen worden vastgelegd in een informatiememorandum. Serieus geïnteresseerde kandidaten kunnen dit memorandum in een latere fase ter inzage krijgen.
Fase 3: verkoopklaar maken onderneming
Een bedrijf dat te koop wordt aangeboden, moet in een goede conditie verkeren. Alleen de eerste indruk is niet genoeg. Het is noodzakelijk dat u solide jaarrekeningen van ongeveer vijf achtereenvolgende jaren kunt overleggen. De jaarrekening moet een juist beeld geven van de winstgevendheid van het bedrijf, maar ook een schone balans is van groot belang. Wellicht staan er op de balans bepaalde activa die u ook privé gebruikt. Ook privéschulden aan de bv kunnen maar beter worden afgelost. Daarnaast moet de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen overeenkomen met wat in de branche gebruikelijk is.
Tip: ga voor een zo optimaal mogelijke juridische en fiscale structuur. Breng bijvoorbeeld onroerend goed in een aparte bv onder of creëer een holdingstructuur met één of meer werk-bv’s. Het wijzigen van de structuur van uw bedrijf kan soms grote fiscale voordelen opleveren. Tijd speelt daarbij een belangrijke rol, want soms gelden fiscale termijnen van een aantal (drie tot zes) jaren.
Fase 4: waardebepaling van uw bedrijf
Al vrij vroeg in het hele overdrachtsproces wordt de waarde van uw bedrijf bepaald. Een waardebepaling geeft inzicht in de verdiencapaciteit van de onderneming. Bovendien geeft dit enige houvast bij de volgende stap: de prijsbepaling. Er zijn verschillende methoden voor een waardebepaling van uw bedrijf: van liquidatiewaarde tot de Discounted Cashflow methode en van intrinsieke waarde tot de goodwill methode. De Discounted Cashflow methode is hierbij economisch gezien dé te hanteren methode. Welke methode ook wordt gebruikt, de exacte waarde van een onderneming vaststellen is een utopie; het gaat altijd om een bandbreedte. Behalve cijfers spelen namelijk ook subjectieve inschattingen, zoals marktprognoses en groeimogelijkheden, een belangrijke rol. Eén ding is zeker: de waarde ligt altijd in de toekomstige opbrengsten en nooit in de resultaten die in het verleden zijn behaald.
Fase 5: verkoopprijs van uw bedrijf bepalen
Is uw bedrijf helemaal verkoopklaar en is de waarde bepaald, dan wordt het tijd om de verkoopprijs vast te stellen. Stel uzelf daarbij de volgende vragen:
- Wat wil ik minimaal voor mijn bedrijf krijgen?
- Wat kan ik maximaal voor mijn bedrijf krijgen?
- Wat is een reële verkoopprijs?
Door vooraf een goed zicht te hebben op de verkoopprijs, verstevigt u uw onderhandelingspositie met een mogelijke koper.
Let op! Bent u van plan uw bedrijf binnen uw familie over te dragen, dan bent u wellicht geneigd genoegen te nemen met een lagere verkoopprijs. Een waarschuwing is hier op zijn plaats. Als u uw bedrijf overdraagt tegen een niet-marktconforme prijs, kan de Belastingdienst zich op het standpunt stellen dat sprake is van een schenking.
Let op! Bent u van plan uw bedrijf binnen uw familie over te dragen, dan bent u wellicht geneigd genoegen te nemen met een lagere verkoopprijs. Echter, als u uw bedrijf overdraagt tegen een niet-marktconforme prijs kan de Belastingdienst zich op het standpunt stellen dat er sprake is van een schenking. Bekijk voor meer informatie ook ons whitepaper bedrijfsoverdracht binnen de familie.
Fase 6: geschikte koper zoeken voor bedrijfsoverdracht
In deze fase gaat u op zoek naar een mogelijke koper. Dat hoeft niet altijd een onbekende te zijn. Binnen het mkb worden nog steeds veel bedrijven overgedragen aan bijvoorbeeld de zoon of dochter. Potentiële kopers kunnen zich ook bevinden binnen uw bedrijf (bijvoorbeeld een werknemer) of uw zakelijke netwerk. Heeft u nog geen geschikte kandidaat, dan kunt u met uw bedrijf de markt opgaan.
Alvorens u de markt opgaat, is het belangrijk dat u een korte profielschets van uw bedrijf maakt. Hierin staat net genoeg informatie om de interesse van potentiële kopers te wekken.
Fase 7: onderhandelingsfase
Heeft u eenmaal een potentiële koper gevonden, dan start de onderhandelingsfase. Om onaangename gevolgen te voorkomen, is het belangrijk om alle handelingen schriftelijk vast te leggen. Zodra duidelijk is dat een potentiële koper echt geïnteresseerd is, wordt het tijd om belangrijke informatie uit te wisselen. Door het opstellen van een geheimhoudingsverklaring voorkomt u dat onzorgvuldig met deze informatie wordt omgegaan.
Als beide partijen vertrouwen hebben in de uitkomst van de onderhandelingen, is het gebruikelijk om elkaars intenties op papier vast te leggen. Dit kan in een intentieovereenkomst (‘letter of intent’).
Na de intentieovereenkomst zal de potentiële koper de informatie willen toetsen die u als verkoper heeft verstrekt. Daarvoor dient het due diligenceonderzoek. In de meeste gevallen is dit een zo breed mogelijk onderzoek naar het bedrijf. Alle juridische, fiscale, financiële en bedrijfseconomische aspecten komen aan bod.
Fase 8: verkoop van uw bedrijf
Als de hele onderhandelingsfase is afgerond kan de definitieve koopovereenkomst worden gesloten. Als u aandelen in een besloten vennootschap verkoopt, is nog een gang naar de notaris nodig. Daar worden de aandelen officieel overgedragen. Nadat u de koopsom heeft ontvangen, is uw bedrijf definitief verkocht.
Alhoewel de overdracht nu is afgerond, wil dat nog niet zeggen dat u alle banden met uw onderneming heeft doorgesneden. Misschien blijft u nog actief betrokken bij de onderneming. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat u afspraken heeft gemaakt over de koopsom, waarbij de uiteindelijke hoogte mede wordt bepaald door de toekomstige resultaten van de onderneming.