Sociale zekerheid over de grens

Werkt u of uw personeel over de grens? Dan krijgt u te maken met verschillende regelingen voor sociale zekerheid. Vaak wordt hier vooraf niet goed over nagedacht, terwijl verzekeringen cruciaal zijn. Door dit op tijd te regelen, voorkomt u problemen achteraf. In dit artikel leest u welke regels gelden binnen Europa en welke verklaringen u nodig heeft bij werk in België of Duitsland.

Hybride werk: sociale zekerheid bij thuiswerken

Digitalisering en online werken hebben de manier waarop we werken ingrijpend veranderd. Hierdoor ontstaan nieuwe uitdagingen op het gebied van sociale zekerheid. Steeds meer werknemers werken vanuit hun thuisland voor een bedrijf in een ander land. Dit roept vragen op over de sociale verzekering.

De hoofdregel in Europa is duidelijk: werknemers en zelfstandigen zijn sociaal verzekerd in het land waar ze werken. Bij thuiswerken over de grens kan dit betekenen dat iemand in verschillende landen verzekerd is. Daarom gelden er Europese afspraken:

• Wie minstens 25% van de werktijd in het woonland werkt, blijft daar sociaal verzekerd.
• Bij detachering tot twee jaar blijft het sociale zekerheidssysteem van het oorspronkelijke werkland gelden.

Let op! Voor sommige beroepen gelden afwijkende regels. Dit is bijvoorbeeld het geval voor rijnvarenden. Zij zijn verzekerd in het land waar de exploitant van het schip gevestigd is.

Tijdelijke werkzaamheden over de grens

Bij tijdelijke werkzaamheden over de grens blijft de werknemer vaak in Nederland verzekerd. Hiervoor is een A1-verklaring nodig.

Wat is een A1-verklaring?

Een A1-verklaring toont aan dat iemand tijdens de werkzaamheden in bijvoorbeeld België of Duitsland onder de Nederlandse sociale zekerheid valt. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verstrekt deze verklaring.

De werkzaamheden in het buitenland moeten vergelijkbaar zijn met die in Nederland. Werkt iemand uitsluitend in het buitenland? Dan vervalt de Nederlandse verzekering, tenzij sprake is van detachering tot 24 maanden, met mogelijke verlenging tot vijf jaar. Bij langdurig werk in het buitenland kunnen wij de individuele mogelijkheden beoordelen.

Werken in België: Limosa-melding en andere verplichtingen

Werkt een werknemer tijdelijk in België? Dan is een Limosa-melding verplicht. Dit stelt de Belgische overheid in staat om zicht te houden op buitenlandse werknemers.

De Limosa-melding geldt voor iedereen die niet onder de Belgische sociale zekerheid valt en tijdelijk of deeltijds in België werkt. De melding moet vooraf worden gedaan en is maximaal 12 maanden geldig.

Er zijn enkele uitzonderingen voor mensen die een paar dagen op zakenreis zijn of bijvoorbeeld in het internationaal transport werken.

Andere verklaringen voor werk in België

Naast de A1-verklaring en de Limosa-melding, zijn er nog andere verklaringen die u als ondernemer moet aanvragen als u in België wilt gaan ondernemen. Wij zetten twee voorbeelden voor u uiteen:

• Diploma-erkenning: Als u in België een gereglementeerd beroep wilt uitoefenen en u heeft een Nederlands diploma, dan moet u dat diploma laten erkennen. Is het diploma gehaald in een land binnen de EU, de Europese Economische Ruimte (EER) of Zwitserland? Dan kunt u rechtstreeks een professionele erkenning aanvragen.
• Erkenning als aannemer: Werkt u als aannemer voor de Belgische overheid? Dan gelden eisen voor technische bekwaamheid, financiële draagkracht en professionele integriteit. De erkenning verloopt via de Federale Overheidsdienst (FOD) Economie.

Werken in Duitsland: verplichte verklaringen

Ook in Duitsland gelden specifieke eisen voor ondernemers en werkgevers.

• Meisterbrief: Voor 53 beroepen, vooral in de bouwsector, is een Meisterbrief verplicht. De Nederlandse Kamer van Koophandel kan een EU-verklaring afgeven, waarmee de Handwerkskammer de Meisterbrief en Handwerkskarte verstrekt. Alleen met deze documenten mogen deze beroepen in Duitsland worden uitgeoefend.
• Detachering en uitzendregels: Sinds 1 april 2017 geldt een maximale uitzendduur van 18 maanden per werknemer. Voor detachering is een Arbeitnehmerüberlassungserlaubnis (uitzendvergunning) verplicht. Zonder deze vergunning wordt de werknemer als vaste medewerker van de inlener gezien, met risico op hoge boetes.

Vrijwillige verzekering bij werk in het buitenland

Wanneer uw medewerker in het buitenland gaat werken en hierdoor niet meer verplicht in Nederland sociaal verzekerd is, kan hij of zij vrijwillig bepaalde sociale verzekeringen voortzetten. Dit biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid om de AOW-opbouw ononderbroken door te laten lopen. De aanmelding voor een vrijwillige verzekering voor volksverzekeringen verloopt via de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Voor werknemersverzekeringen, zoals de WAO/WIA en WW, kan de medewerker een vrijwillige verzekering aanvragen bij het UWV. Deze vrijwillige verzekeringen helpen bij het behoud van sociale zekerheidsrechten terwijl de medewerker in het buitenland werkt.