Erfbelasting minimaliseren
door aangaan huwelijkse
voorwaarden: mag dat?

Het huwelijk en het overlijden zijn belangrijke gebeurtenissen in het leven. In een recente uitspraak van de Hoge Raad spelen deze gebeurtenissen een essentiële rol. De rechter beantwoordt namelijk twee vragen: Is er schenkbelasting verschuldigd bij wijziging van de huwelijksgoederenverdeling? En wat zijn de fiscale gevolgen als één van de echtgenoten kort daarna overlijdt? In dit artikel leest u wat de Hoge Raad heeft besloten en waar u op moet letten.

Wat was de situatie?

Twee geliefden trouwen na een lange relatie in gemeenschap van goederen. Twee jaar later wijzigen ze de verdeling van huwelijkse goederen van de “normale” 50/50-verdeling naar 90/10 via huwelijkse voorwaarden. De man, die al langere tijd ziek is, krijgt 10% van de huwelijksgoederen toegewezen en de vrouw tot 90%. Twee maanden later overlijdt de man.

De vrouw meent dat de nalatenschap van haar man nu uit 10% van de huwelijksgoederen bestaat. De Belastingdienst volgt deze verdeling echter niet en houdt vast aan de 50/50-verdeling, waardoor de verschuldigde erfbelasting aanzienlijk hoger is.

De Hoge Raad: wijziging mag, mits geen misbruik van recht

De rechter stelt de vrouw in het gelijk. Dit betekent dat de verdeling van de huwelijksgoederen zonder belastingheffing mag worden gewijzigd. Alleen als er sprake is van misbruik van recht wordt de nieuwe verdeling niet gevolgd. Dit is het geval als:

• De belangrijkste reden voor het wijzigen van de verdeling van huwelijksgoederen het ontgaan van erfbelasting is.
• Bij het opstellen of wijzigen van de huwelijkse voorwaarden vrijwel zeker is dat de echtgenoot met het kleinste aandeel in de huwelijksgoederen eerder zal overlijden dan zijn/haar echtgenoot.

Gevolgen van het wijzigen van huwelijkse voorwaarden

Het wijzigen van de verdeling van de huwelijksgoederen heeft in principe geen fiscale gevolgen. Wilt u het betalen van erfbelasting echter uitstellen tot het overlijden van de langstlevende echtgenoot? Dan kan het interessant zijn om huwelijkse voorwaarden op te stellen of te wijzigen. Let wel: iedere situatie is uniek en voorzichtigheid is geboden.

Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen over de relevantie van het aangaan of wijzigen van huwelijkse voorwaarden in uw situatie? Aarzel dan niet om contact op te nemen met Moore DRV!