Het einde van het jaar is voor veel bedrijven een drukke periode die echter ook veel feestdagen kent: Eerste Kerstdag, Tweede Kerstdag en Nieuwjaarsdag. Veel werknemers zijn op een feestdag vrij op grond van een cao of arbeidsovereenkomst (let op: een feestdag betekent niet automatisch dat je vrij bent). Maar hoe zit het met een parttimer die al vrij had omdat het zijn parttime dag was? Heeft de parttimer dan gewoon pech of zit het wellicht toch iets anders in elkaar? In dit artikel zetten we het voor u als werkgever uiteen en vertellen we wat u concreet moet doen.
Parttimer naar rato nu evenveel recht op feestdagen
Lange tijd gaven werkgevers geen compensatie aan parttimers die op de betreffende feestdag de parttime dag hadden. Het College voor de Rechten van de Mens (CRM) heeft echter geoordeeld dat parttime werknemers naar rato van hun dienstverband recht hebben op evenveel feestdagen als de fulltime werknemers.
Onderscheid in de arbeidsduur is aan te merken als een ongelijke behandeling
Indien een vaste vrije dag van een parttimer op een feestdag valt, dan heeft deze een vrije dag minder dan werknemers die fulltime werken. Wanneer u hier als werkgever geen compensatie voor biedt, kan dit worden aangemerkt als een vorm van ongelijke behandeling. Dit is niet toegestaan blijkt uit verschillende oordelen van het College voor de Rechten van de Mens (CRM).
Belangrijk is wel dat het oordeel van het CRM niet juridisch bindend is, maar meer een zwaarwegend advies is. Stapt een werknemer naar de rechter, dan zal de rechter zijn eigen afweging maken. Hij of zij laat het oordeel van het CRM echter vaak wel zwaar meewegen in zijn eindoordeel.
Let op! De rechtbank Midden-Nederland heeft in een recente uitspraak duidelijk gemaakt dat ook oproepkrachten recht hebben op pro rato doorbetaling van feestdagen. Het beginsel van gelijke behandeling geldt dus ook voor oproepkrachten.
Let op! Verhoudingsgewijs vallen veel feestdagen op een maandag, waaronder Tweede Paasdag en Tweede Pinksterdag, wat met name voor deeltijdwerkers die op maandag vrij zijn nadelig kan uitpakken.
Verdeling feestdagen voor parttimers
Als werkgever moet u dus rekening houden met de verdeling van de feestdagen over de parttime dagen en waarborgen dat iedere werknemer een naar verhouding van de arbeidsduur gelijk aantal uren vrij heeft. Wanneer u dit niet doet benadeelt u werknemers die parttime werken. Die werknemers profiteren, in vergelijking tot collega’s die fulltime werken, minder van de vrije feestdagen.
Houd ook rekening met verplichte vrije dag cao
Soms wijst een cao ook verplichte vrije dagen aan. Wanneer zo’n dag samenvalt met de vaste vrije dag van een parttimer, wordt deze hierdoor eveneens benadeeld.
Een praktische oplossing voor compensatie parttimers: pro rato of jaarurensysteem
Gelukkig zijn er praktische oplossingen hoe u hiermee om kunt gaan. U kunt een pro-ratoberekening maken voor alle parttimers of u kunt een jaarurensysteem hanteren. We leggen beide manieren en hun voor- en nadelen hieronder voor u uit.
Pro-ratoberekening
Het pro-ratodeel berekent u door jaarlijks de feestdagen die op een doordeweekse dag vallen op te tellen en dit aantal te vermenigvuldigen met het fte-percentage van de werknemer. Telt een jaar zes doordeweekse feestdagen waarop de werknemers vrij zijn, dan heeft een parttimer met 0,6 fte dus recht op 6 x 0,6 = 3,6 vrije dagen. Deze uren kunt u in uw administratie als extra vakantie-uren verwerken. De werknemer neemt in dat geval een vakantiedag op als de werknemer op betreffende feestdag normaal gesproken zou werken.
Jaarurensysteem
Met het jaarurensysteem ontvangt iedere werknemer, naar rato van het aantal uren dat de desbetreffende werknemer per week werkt, hetzelfde aantal vrije (feest)dagen. Bij dit systeem bepaalt u als werkgever ieder jaar het aantal werkdagen op jaarbasis. Het aantal werkdagen wordt berekend door het totale aantal dagen per jaar te verminderen met de weekeinden en de door uw bedrijf erkende feestdagen die niet in het weekeinde vallen. Door dit aantal werkdagen te delen door vijf ontstaat het aantal werkweken per jaar. Dit aantal werkweken wordt vervolgens weer vermenigvuldigd met de gemiddelde arbeidsduur per werknemer per week. Deze uitkomst is het aantal uren dat een werknemer per jaar moet werken (jaarurenomvang).
Wat betekent dit voor u als werkgever?
Zijn er medewerkers binnen uw organisatie die parttime werken? De oordelen van het College hebben gezag maar zijn niet juridisch bindend. Het is aan u als werkgever om te oordelen of u niet-bindende oordelen naleeft en of u compensatie aanbiedt. Het is in ieder geval voer voor discussie, ook onder uw personeel. Wilt u hierover advies? Neem dan contact op met een van onze adviseurs.