Kan een werkgever een werknemer verplichten zich te laten inenten? Mag de sollicitant in een sollicitatiegesprek gevraagd worden of hij zich heeft laten inenten? En mag je een vaccinatieverplichting in de functie-eis opnemen? Deze vragen spelen bij werkgevers en werknemers nu het ernaar uitziet dat volgend jaar wordt gestart met een grootschalige inentingsactie. Uiteraard zal daarbij een prioritering worden aangebracht, waarbij eerst de zwakkeren en ouderen worden ingeënt en daarna het zorgpersoneel en werknemers in andere vitale beroepen. We zetten hier alle regels rondom werk en een coronavaccinatie voor u uiteen.

Kan een werkgever een werknemer verplichten zich te laten inenten?

Nee, dat kan niet. Een werknemer heeft het recht op lichamelijke integriteit. Dit is in de Grondwet verankerd. Dit betekent dat het aan de werknemer is om zich al dan niet te laten inenten. Het inenten gebeurt op basis van vrijwilligheid.

Loondoorbetaling bij ziekte zonder vaccinatie?

Een werkgever kan de werknemers dus niet verplichten zich te laten inenten. De werkgever heeft weliswaar een zorgplicht waar het gaat om de veiligheid en de gezondheid van de werknemer en de arbeidsomstandigheden, maar deze zorgplicht gaat niet zover dat hij kan afdwingen dat de werknemer zich laat vaccineren. Ook is het niet toegestaan de werknemer onder druk te zetten om zich te laten vaccineren. Het betreft hier immers een gegeven over de gezondheid dat is onderworpen aan de privacywetgeving.

Let op! Wordt een niet-ingeënte medewerker ziek, dan geldt dat de werkgever verplicht is ook in die situatie het loon door te betalen.

Vragen naar vaccinatie bij sollicitatiegesprek

Tijdens een sollicitatiegesprek mag niet worden gevraagd of een werknemer zich heeft laten inenten of van plan is zich te laten inenten. Het gaat hierbij namelijk om een gezondheidsgegeven: een bijzonder persoonsgegeven waarvoor een verbod op het verwerken van die gegevens geldt, tenzij er sprake is van een wettelijke uitzonderingssituatie. Uitdrukkelijke toestemming van de werknemer volstaat niet, omdat er – gelet op de afhankelijkheidsrelatie –vraagtekens geplaatst kunnen worden bij de vrijwilligheid van de gegeven toestemming.

Vaccinatieverplichting als functie-eis: mag dat?

Een vaccinatieverplichting opnemen als functie-eis kan alleen als er sprake is van een legitiem doel en de middelen om dat doel te bereiken, passend en noodzakelijk zijn. Er wordt daardoor namelijk onderscheid aangebracht tussen wel en niet-ingeënt personeel. Dit is juridisch zeer lastig te beargumenteren. Zoals aangegeven, geldt het beginsel van lichamelijke integriteit en het zelfbeschikkingsrecht.

Vaccinatie essentieel bij sollicitant zorgmedewerker?

Is een vaccinatie cruciaal om het werk veilig te kunnen uitvoeren, zoals bij een zorgmedewerker? Dan kan de werkgever verlangen dat de sollicitant een medische keuring ondergaat. De bedrijfsarts mag navragen of de kandidaat gevaccineerd is; dit op basis van de Wet op de Medische Keuringen. Vervolgens laat de bedrijfsarts weten of de kandidaat wel of niet geschikt is voor de functie. De reden wordt dan niet meegedeeld.

Vaccinatie bij zorgmedewerkers in dienst

Kan een werkgever wel bij zorgmedewerkers in vaste dienst een vaccinatie verplichten? Dat is erg lastig te beantwoorden, omdat alles rondom corona nieuw is en er geen jurisprudentie over is. Uit de jurisprudentie uit het verleden volgt wel dat er vaak door de rechter in dergelijke gevallen een belangenafweging plaatsvindt tussen het individuele en het collectieve belang.

Geschreven door:

HRM adviseur Kim van Kasteele

mr. Kim van de Kasteele

Manager HR- en arbeidsjuridisch advies